W ramach tego procesu Nadleśnictwo Bardo Śląskie wyznaczyło powierzchnie referencyjne. Termin ten używany jest w różnych dziedzinach, między innymi w ekologii, leśnictwie czy budownictwie, i odnosi się do obszarów lub elementów, które służą do oceny i monitorowania określonych zjawisk lub procesów.
Powierzchnie referencyjne w ekologii
W kontekście ekologicznym powierzchnie referencyjne to reprezentatywne przykłady ekosystemów zachowanych w stanie naturalnym lub bardzo zbliżonym do naturalnego. Takie miejsca pozwalają obserwować procesy zachodzące w przyrodzie bez ingerencji człowieka. Dzięki temu możliwe jest monitorowanie zmian w środowisku oraz ocena wpływu działalności człowieka na przyrodę.
W Polsce podobne obszary są często wyznaczane w lasach i obejmowane ochroną prawną. Celem takich działań jest zachowanie bioróżnorodności oraz integralności ekologicznej tych terenów.
Znaczenie w gospodarce leśnej
W leśnictwie powierzchnie referencyjne pełnią bardzo podobną rolę. Są to obszary wyznaczone do obserwacji naturalnych procesów zachodzących w lesie. Dzięki nim można badać dynamikę naturalnego odnawiania się drzewostanów, analizować różnorodność biologiczną oraz przyglądać się strukturze lasu.
Tego typu miejsca są zazwyczaj wyłączone z gospodarki leśnej. Brak ingerencji pozwala prowadzić długoterminowe obserwacje i badania, które pokazują, jak zmieniają się ekosystemy leśne w warunkach naturalnych.
Standard FSC i zasady wyznaczania
Zasady wyznaczania takich obszarów określa Przejściowy Standard Odpowiedzialnej Gospodarki Leśnej FSC dla Polski (FSC-STD-POL-02-2024). W dokumencie tym wskazano, że organizacja prowadząca gospodarkę leśną identyfikuje i chroni powierzchnie referencyjne rodzimych ekosystemów lub przywraca je do bardziej naturalnych warunków.
Jeśli takie powierzchnie nie istnieją lub ich liczba jest niewystarczająca, część jednostki gospodarowania powinna zostać przywrócona do bardziej naturalnego stanu. Wielkość tych obszarów oraz działania podejmowane w celu ich ochrony mają być proporcjonalne do stanu ochrony i wartości ekosystemów w danym krajobrazie, a także do skali i intensywności prowadzonej gospodarki.
Standard wskazuje również, że do identyfikacji rodzimych ekosystemów wykorzystywane są najlepsze dostępne informacje. Organizacja wyznacza, zachowuje i zaznacza na mapach przykłady istniejących w krajobrazie ekosystemów, określane jako powierzchnie referencyjne. W pierwszej kolejności wybierane są te obszary, które już znajdują się w stanie naturalnym lub maksymalnie zbliżonym do naturalnego.
Zgodnie z zasadami takie powierzchnie pozostawia się bez ingerencji, z wyjątkiem sytuacji związanych z nadrzędnymi wymogami bezpieczeństwa publicznego. W takich przypadkach drewno pozostaje jednak na miejscu. W uzasadnionych sytuacjach możliwe są także działania mające na celu przywrócenie bardziej naturalnego charakteru tych obszarów.
Powierzchnie referencyjne jako część sieci ochrony
Standard określa również minimalną wielkość powierzchni referencyjnych. W ramach organizacji powinny one obejmować nie mniej niż 5 procent powierzchni certyfikowanej, natomiast w ramach jednostki gospodarowania co najmniej 3 procent.
Powierzchnie te wyznacza się w taki sposób, aby reprezentowały wszystkie typy siedlisk leśnych występujących na danym terenie. Uwzględnia się przy tym status ochrony oraz wartość ekosystemów w skali całego krajobrazu.
W pierwszej kolejności jako powierzchnie referencyjne wybierane są drzewostany bardzo stare, których wiek przekracza o co najmniej dwie klasy wieku przyjęty wiek rębności gatunku panującego w pierwszym piętrze drzewostanu. W przypadku wystąpienia katastrofy naturalnej reżim ochronny na takich obszarach może zostać złagodzony, aby możliwe było ograniczenie skutków zdarzenia lub przywrócenie funkcji powierzchni referencyjnej. Każda taka decyzja musi być jednak odpowiednio udokumentowana.
Powierzchnie referencyjne stanowią część szerszej sieci obszarów ochronnych. W połączeniu z innymi elementami tej sieci powinny one obejmować co najmniej 10 procent obszaru jednostki gospodarowania. Do tej sieci zaliczają się między innymi rezerwaty przyrody wraz z otulinami, obszary Natura 2000, strefy wzdłuż zbiorników wodnych pozostawione bez użytkowania, użytki ekologiczne, powierzchniowe pomniki przyrody czy stanowiska dokumentacyjne.
W jej skład wchodzą także strefy ekotonowe, strefy ochronne wokół gniazd, lasy zaliczone do gospodarstwa specjalnego, ekosystemy nieleśne, fragmenty starodrzewu o minimalnej powierzchni pół hektara, obszary o szczególnych wartościach ochronnych oraz inne nieużytkowane fragmenty pozostawione zgodnie z odpowiednimi wskaźnikami standardu.
Komentarze (0)
Wysyłając komentarz akceptujesz regulamin serwisu. Zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy o ochronie danych osobowych, podanie danych jest dobrowolne, Użytkownikowi przysługuje prawo dostępu do treści swoich danych i ich poprawiania. Jak to zrobić dowiesz się w zakładce polityka prywatności.