Bak pełen energii

Współczesna energetyka rozproszona ewoluuje z modelu opartego wyłącznie na generacji (panele fotowoltaiczne) w stronę modelu hybrydowego (generacja + magazynowanie). Tradycyjne instalacje fotowoltaiczne, bez systemów retencji energii, oddają nadmiar produkcji do sieci publicznej, co przy obecnych cenach zakupu i sprzedaży energii bywa mniej efektywne.

Magazyny energii, działając w oparciu o ogniwa elektrochemiczne (najczęściej litowo – żelazowo – fosforanowe), stanowią fizyczny bufor bezpieczeństwa i niezależności. Pozwalają magazynować wyprodukowaną energię i korzystać z niej według potrzeb. Decydując się na ich montaż należy pamiętać, iż im większe zapotrzebowanie na energię elektryczną w naszym gospodarstwie domowym, tym większy powinniśmy zamontować magazyn energii. 

Wbrew potocznemu nazewnictwu, magazyn energii nie jest tożsamy z panelem fotowoltaicznym. Jest to komponent współpracujący z inwerterem hybrydowym, który zarządza przepływem energii w trzech fazach:

1. Faza ładowania (generacja < zapotrzebowanie): w godzinach południowych, przy wysokim nasłonecznieniu, system w pierwszej kolejności zasila odbiorniki domowe. Nadwyżka mocy kierowania jest do magazynu energii, a nie do sieci.
2. Faza stabilizacji i podtrzymania: w przypadku krótkotrwałych zachmurzeń, system pobiera energię z akumulatora, unikając zakupu energii z sieci (tzw. peak shaving).
3. Faza rozładowania (zapotrzebowanie >generacja): wieczorem i w nocy, gdy produkcja z PV ustaje, dom zasilany jest energią zgromadzoną w ciągu dnia.

Magazyny energii to nowoczesne urządzenia, które pozwalają lepiej wykorzystać energię z przydomowych instalacji fotowoltaicznych.  Przy doborze akumulatora do instalacji fotowoltaicznej, ważne jest dopasowanie akumulatora do mocy fotowoltaiki i zapotrzebowania na energię. Dzięki temu możliwe jest zwiększenie autokonsumpcji, ograniczenie kosztów i większa niezależność od zewnętrznych dostawców prądu.

Idea magazynowania energii to nie tylko zwiększenie realnych oszczędności, ale i sposób na większe bezpieczeństwo energetyczne gospodarstw domowych i firm. To rozwiązanie szczególnie korzystne w połączeniu z odnawialnymi źródłami energii, takimi jak fotowoltaika czy turbiny wiatrowe.

Ministerstwo Klimatu i Środowiska podało już ramy programu dofinansowującego przydomowe magazyny energii: https://www.gov.pl/web/funduszmodernizacyjny/przydomowe-magazyny-energii . 

Celem programu jest zwiększenie autokonsumpcji energii elektrycznej z przyłączonej do sieci mikroinstalacji OZE poprzez jej magazynowanie (magazyny energii elektrycznej i/lub magazyny ciepła) na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej. Program przyczyni się również do poprawy stabilności pracy sieci elektroenergetycznych oraz bezpieczeństwa energetycznego kraju.

Program realizowany będzie w latach 2026 - 2030, przy czym:

1. Zobowiązania (rozumiane jako podpisywanie umów) podejmowane będą do 31.12.2029 r.,
2. Środki wydatkowane będą do 31.12.2030 r.

Do dofinansowania w ramach programu kwalifikowane są następujące koszty:

1. zakupu, montażu magazynu energii elektrycznej, o minimalnej pojemności 12 kWh, którego zgłoszenie musi zostać potwierdzone przez Operatora Systemu Dystrybucyjnego (OSD).
2. zakupu, montażu magazynu ciepła o minimalnej pojemności 150 dm³. 
3. zakupu montażu falownika hybrydowego lub tożsamego urządzenia umożliwiającego współpracę magazynu energii z instalacją OZE (w wybranych przypadkach).

Warto zapoznać się z programem i wziąć udział. Dofinansowanie do magazynu energii w formie dotacji będzie można uzyskać do 30% kosztów kwalifikowanych, nie więcej 800 zł/1kWh, co oznacza nawet 16 000 zł na jeden magazyn energii dla wnioskodawców. 

Powiat ząbkowicki charakteryzuje się korzystnym wskaźnikiem nasłonecznienia w skali Dolnego Śląska (średnio 1000 – 1100 kWh/kWp). Dzięki wdrożeniu magazynów energii, stopień autokonsumpcji w lokalnych gospodarstwach może wzrosnąć z ok. 20-30% do poziomu 70-85%.

Samorządy gminne w powiecie ząbkowickim aktywnie wspierają te działania poprzez doradztwo energetyczne oraz uzupełniające programy ograniczania niskiej emisji, co w połączeniu z dotacjami z WFOŚiGW skraca okres zwrotu inwestycji do ok. 5-7 lat. Warto zawsze udać się do gminy i zapytać o dostępne programy wsparcia. 

Same samorządy również realizują inwestycje związane z OZE, w tym magazynami energii. Gmina Ząbkowice Śląskie realizuje projekt budowy farmy fotowoltaicznej (min. 3 MW) wraz z magazynem energii o mocy min. 500 kW i pojemności min. 2000 kWh. Inwestycja ma powstać na działkach gminnych przy ul. Bohaterów Getta. Inwestycja ta jest obecnie w fazie realizacji.

Prąd z tej farmy będzie zasilał oświetlenie uliczne oraz budynki użyteczności publicznej. W ramach unijnej dotacji trwa projekt zakładający montaż magazynów energii w 3 budynkach użyteczności publicznej, w tym w Słonecznym Parku Wodnym (Saunarium) (magazyn min. 100 kWh), Ząbkowickim Centrum Kultury i Turystyki (min. 30 kWh) oraz w Szkole Podstawowej nr 3 (min. 30 kWh).

Inwestycja w domowy magazyn energii to nie tylko kwestia ekologii, ale przede wszystkim kalkulacja ekonomiczna. Stabilizacja lokalnych systemów energetycznych poprzez magazynowanie energii jest najskuteczniejszą drogą do obniżenia rachunków i ochrony klimatu.