Orzeczenia i pieniądze

Posłowie alarmują o brakach środków

Parlamentarzyści wskazali, że zespołom zaczyna brakować pieniędzy na realizację zadań, co może pogłębić już istniejące opóźnienia.

– Zespołom ds. orzekania o niepełnosprawności w chwili obecnej zaczyna brakować pieniędzy na wydawanie orzeczeń. To może powodować i tak już dość duże kolejki osób oczekujących na dokument mający fundamentalny wpływ na ich życie codzienne – mówią posłowie Marek Chmielewski, Sylwia Bielawska i Robert Jagła.

Zwrócili uwagę, że przepisy nie pozwalają zespołom zawiesić orzekania, nawet gdy nie mają zabezpieczonych środków finansowych. W takiej sytuacji pozostaje im dochodzenie roszczeń z budżetu państwa na drodze sądowej. Posłowie podkreślili, że to sytuacja niepokojąca, zwłaszcza w kontekście rosnącej liczby wniosków.

Wskazali też, że wydatki na działalność zespołów są pokrywane z budżetu państwa, a samorządy mogą je współfinansować dobrowolnie. Dodatkowym obciążeniem są nowe obowiązki wynikające ze zmian ustawowych z 24 lipca 2024 roku.

Posłowie przywołali przykład z powiatu dzierżoniowskiego.

– Zgodnie z informacją przekazaną przez przewodniczącego Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w Dzierżoniowie zespół może zostać zmuszony do wstrzymania wydawania orzeczeń – mówią parlamentarzyści.

Podali, że zespoły w województwie dolnośląskim otrzymały z rezerwy celowej 397 tys. zł do podziału na 25 zespołów, co stanowiło mniej niż 10 procent zgłaszanego zapotrzebowania, a zespół w powiecie dzierżoniowskim nie otrzymał dodatkowych środków. W związku z tym parlamentarzyści zapytali o sytuację finansową zespołów w województwach, o sygnały o brakach pieniędzy oraz o działania podjęte w celu zabezpieczenia finansowania do końca roku budżetowego.

Rząd odpowiada: środki z rezerwy i monitoring

Do sprawy odniósł się pełnomocnik rządu ds. osób niepełnosprawnych, wskazując na działania podjęte na poziomie ministerialnym.

– Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, mając świadomość zwiększonego zapotrzebowania na środki finansowe w obszarze orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności, wystąpił do Ministra Finansów o uruchomienie rezerwy na ten cel – informuje Łukasz Krasoń, Pełnomocnik Rządu do Spraw Osób Niepełnosprawnych.

Wyjaśnił, że środki z rezerwy celowej zostały rozdysponowane pomiędzy wojewodów, a decyzje budżetowe zostały wydane i pieniądze przekazane.

– Środki z rezerwy celowej na dofinansowanie zadań realizowanych przez zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności, realizację karty parkingowej oraz wydawanie legitymacji osoby niepełnosprawnej rozdysponowano pomiędzy poszczególnych wojewodów, w tym na działalność powiatowych zespołów – informuje Krasoń.

Pełnomocnik podkreślił również, że sytuacja zespołów jest na bieżąco monitorowana.

– Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej i Pełnomocnik Rządu do Spraw Osób Niepełnosprawnych monitorują sytuację powiatowych i wojewódzkich zespołów do spraw orzekania o niepełnosprawności – podkreśla Pełnomocnik Rządu do Spraw Osób Niepełnosprawnych.

Dodał, że przedstawiciele biura pełnomocnika pozostają w stałym kontakcie z wojewodami i przewodniczącymi wojewódzkich zespołów, gromadząc informacje o aktualnej sytuacji i realizacji planów finansowych. Wskazał też podstawy prawne finansowania działalności zespołów oraz fakt, że planowanie środków odbywa się corocznie z udziałem wojewodów, na podstawie zgłaszanego zapotrzebowania i z uwzględnieniem środków własnych samorządów.

Sprawa finansowania zespołów ds. orzekania o niepełnosprawności pokazuje, jak wrażliwy jest to obszar systemu wsparcia. Każde opóźnienie w wydaniu orzeczenia może mieć realne konsekwencje dla osób oczekujących na decyzję, dlatego zarówno sygnały płynące z regionów, jak i działania podejmowane na poziomie rządowym są uważnie obserwowane.